Σάββατο, 24 Οκτωβρίου 2009

Η χώρα της κβαντικής απροσδιοριστίας


Από καιρό μας έχουν πάρει χαμπάρι, πρώτη φορά όμως μας επιπλήττουν δημοσίως απροκάλυπτα. «Είμαι βαθιά έκπληκτος», δήλωσε ο πρόεδρος του Eurogroup κ.Γιουνγκέρ, «από τις αποκλίσεις μεταξύ των παλαιών και νέων (χρηματοοικονομικών) στοιχείων. Έχει συμβεί αρκετές φορές στο παρελθόν. […]. Το παιχνίδι τελείωσε. Χρειαζόμαστε σοβαρά στατιστικά στοιχεία». Ξεκάθαρη γλώσσα. Αν είδατε να κοκκινίζουν από ντροπή οι αξιότιμοι κύριοι Καραμανλής, Αλογοσκούφης και Παπαθανασίου, πρόκειται για ψευδαίσθηση!

Αυτό που ενόχλησε περισσότερο απ’ όλα την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία δεν είναι το ίδιο το ύψος του ελλείμματος, αλλά τα αναξιόπιστα στοιχεία που η χώρα συστηματικά έθετε υπόψη τους. Το έλλειμμα του 2008 έχει αναθεωρηθεί έξι φορές μέχρι τώρα, ενώ αυτό του 2009 πέντε φορές! Είμαστε απρόβλεπτοι, αναξιόπιστοι και πονηροί. Προβάλλουμε τις κακές μας κρατικές συνήθειες στην ΕΕ και γινόμαστε ρεζίλι διεθνώς. Δεν μας επιπλήττουν για το περιεχόμενο της οικονομικής μας πολιτικής, αλλά για κάτι βαθύτερο - τις προϋποθέσεις της• τα αναξιόπιστα στοιχεία στα οποία στηρίζεται.

Η Ελλάδα εδώ και χρόνια, ιδιαίτερα στην Καραμανλική εξαετία, ζει σε μια εικονική πραγματικότητα. Δεν καταγράφουμε, δεν μετράμε, δεν ελέγχουμε. Για την ακρίβεια, προσποιούμαστε ότι μετράμε, υποτίθεται ότι ελέγχουμε – τηρούμε απλώς τα προσχήματα ενός σύγχρονου κράτους. Ο Στέφανος Μάνος επισημαίνει εδώ και χρόνια πόσο σημαντικά είναι τα συστήματα μέτρησης για την άσκηση δημόσιας πολιτικής, αλλά είναι σχεδόν μόνος. Οι πολιτικάντηδες που διοικούσαν το υπουργείο Οικονομικών τα τελευταία έξι χρόνια είχαν άλλες προτεραιότητες - να ενισχύουν π.χ. τα πολυάριθμα σωματεία της εκλογικής τους περιφέρειας. Η αναξιοπιστία της Ελλάδας, για την οποία αγανακτεί τώρα η ΕΕ, αποτελεί τρόπο ζωής στη χώρα.

Ο πρωθυπουργός εξήγγειλε πρόσφατα τη δημιουργία διπλογραφικού λογιστικού συστήματος στα νοσοκομεία. Αλληλούια! Το ίδιο ακριβώς είχε εξαγγείλει ο τότε υπουργός Υγείας κ.Α. Παπαδόπουλος πριν από δέκα χρόνια! Κανένα νοσοκομείο δεν γνωρίζει επακριβώς τα στοιχεία κόστους και εσόδων του. Μητρώο αγροτών δεν διαθέτουμε, δεν ξέρουμε ακριβώς τον αριθμό των δημοσίων υπάλλήλων, ούτε τον αριθμό των συμβασιούχων. Τα αποτελέσματα των φοιτητικών εκλογών κάθε χρόνο δεν είναι επακριβώς γνωστά – εξαρτώνται από την πηγή τους! Κανείς δεν γνωρίζει τον ακριβή αριθμό των αυθαιρέτων, των ημιυπαίθριων και των χωματερών. Δεν γνωρίζουμε τις δασικές περιοχές, ούτε τις δημόσιες εκτάσεις, αφού δεν έχουμε σε ολοκληρωμένη μορφή ούτε δασολόγιο, ούτε κτηματολόγιο. Οι μισοί δικαιούχοι αναπηρικών συντάξεων στο ΙΚΑ εικάζεται ότι είναι εικονικοί. Οι κοινωνικοί ερευνητές περιέρχονται σε απόγνωση όταν πρέπει να συλλέξουν ποσοτικά στοιχεία. Αφού δεν μετράμε, δεν αξιολογούμε. Ζούμε σε ένα κβαντικό σύμπαν υψηλής απροσδιοριστίας και ασάφειας. Η χώρα του περίπου είναι το αναγκαίο συμπλήρωμα της χώρας των «κολλητών».

Τα σύγχρονα κράτη όχι μόνο δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς οργανωμένη γραφειοκρατία και σύγχρονα πληροφοριακά συστήματα, αλλά νομιμοποιούνται στο μέτρο που ενσωματώνουν στη λειτουργία τους την αξία του ορθολογικού υπολογισμού. Τα συστήματα μέτρησης αυξάνουν τη διαφάνεια ενός κοινωνικού συστήματος. Συγχρόνως διαμορφώνουν μια αριθμητική πραγματικότητα, η οποία παράγει ένα «τεχνικό» πλαίσιο λόγου, κύρια στοιχεία του οποίου είναι η αφαίρεση, η τυποποίηση, και ο ορθολογικός υπολογισμός. Το αξιακό πλέγμα που διαπερνά το ελλαδικό πολιτικό σύστημα απαρτίζεται από την περσοναλιστική νοοτροπία, τις πελατειακές σχέσεις, και το λαϊκισμό - αξίες αντιθετικές προς αυτή του ορθολογικού υπολογισμού.

Τα συστήματα μέτρησης κατέχουν κεντρική θέση στη λειτουργία ενός σύγχρονου κράτους στο μέτρο που συνιστούν αναγνωρίσιμα από την κοινωνία σύμβολα αφοσίωσης στις αξίες της οικονομικής αποδοτικότητας και του ορθολογικού υπολογισμού. Ό,τι μετράει, μετριέται – και αντιστρόφως (και αντιθέτως). Δεν θα διαθέτουμε «σοβαρά στατιστικά στοιχεία» όσο δεν θα υπάρχει ζήτηση γι αυτά, όσο δηλαδή δεν θα έχουμε επαγγελματική δημόσια διοίκηση. Μια πολιτικοποιημένη δημόσια διοίκηση, πολιτικοποιεί (κοινώς «μαγειρεύει») και τις όποιες πληροφορίες παράγει Αντιθέτως, μια πολιτικά ουδέτερη δημόσια διοίκηση αντλεί τη νομιμοποίησή της από τα ορθολογικά συστήματα που διαχειρίζεται.

Λοιπόν, θέλετε «σοβαρά στατιστικά στοιχεία» κ.Παπακωνσταντίνου; Φτιάξτε σοβαρή δημόσια διοίκηση κ.Ραγκούση!

4 σχόλια:

harryentism είπε...

Χαρη,
Ο Μανος δεν εχει...ψυχη να φτιαξει το αποκομμα,
τωρα που θα βγει η Μητσοτακη,
παρ' τον & ξαναγυριστε στη ΝΔ.

Σε 7 χρονια,θα γινετε κυβερνηση...

panteleimon είπε...

«13 Οκτώβριου 2019 εκλογές .
Το τελευταίο μεγάλο σκάνδαλο με την αγορά οπλικών συστημάτων ήταν και το τελευταίο πλήγμα στη παραπαίουσα από την αρχή ,κυβέρνηση της ΝΔ που τώρα ζηταει τη ψήφο του λαού.
Ύστερα από 7 χρόνια κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ και 3 της ΝΔ η χώρα προσπαθεί να επανακάμψει ύστερα από τη πτώχευση του2015, τα αλλεπάλληλα σκάνδαλα και από τις δυο κυβερνήσεις και καλείται να αντιμετωπίσει το σοβαρότατο πρόβλημα του δημογραφικού, μιας και σε πολλά νησιά το ελληνικό στοιχειό είναι πια η μειοψηφία.
Τα μεγάλα όμως κύματα μετανάστευσης –κυρίως από νέους Έλληνες –των προηγουμένων χρόνων φαίνεται να δικαιολογούν εν μέρει και τη γκετοποιηση μεγάλων περιοχών της Αθήνας αλλά και άλλων μεγάλων πόλεων..
Το πρόβλημα των πληρωμών των συντάξεων και της ανοιχτής πια τουρκικής απειλής θα αποτελέσουν το πονοκέφαλο της νέας κυβέρνησης που….»

Ένα από τα πολλά σενάρια που μπορώ να φανταστώ. Το πολιτικό σύστημα εξουσίας είναι αδύνατο να ανανεωθεί ενδοθεν Είναι ανάγκη να πάρουν οι πολίτες –οι λίγοι που δεν είναι στρατευμένοι στα γνωστά κόμματα- τη πρωτοβουλία. Κινήματα πολιτών υπάρχουν και μάλιστα ελπιδοφόρα….
.

dimitris είπε...

Ο τρόπος επιλογής γραμματέων υπουργείων, η κατάργηση της "συνέντευξης" στις προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ, η μη ανανέωση των συμβάσεων των stage, η ψήφος στους μετανάστες, ο εξεταζόμενος νέος εκλογικός νόμος με τις μονοεδρικές είναι πολύ καλά δείγματα γραφής της νέας κυβέρνησης. Αν και δεν τους ψήφισα, είμαι περισσότερο από αισιόδοξος. Αν συνεχίσουν έτσι θα μ' έχουν μαζί τους.

Process είπε...

Συμφωνώ με τον Δημήτρη. Αυτά είναι καλά δείγματα γραφής, σε γενικές γραμμές, αν και θα πρέπει να τα δει κανείς στα ελλαδικά συμφραζόμενά τους. Για παράδειγμα, καλή η προκήρυξη, αλλά δεν λύνει το προβλημα της πολιτικοποίησης της δημόσιας διοίκησης (βλ. επόμενο άρθρο μου επ' αυτού). Δεν είμαι πεπεισμένος για την ορθότητα της κατάργησης της συνέντευξης. Το γεγονός ότι χρησιμοποιήθηκε από τους προηγούμενους για κομματικούς σκοπούς δεν αναιρεί τον θετικό της χαρακτήρα. Δεν είναι σωστό να προσλαμβάνεις κάποιον χωρίς να τον δεις. Αλλά δυστυχώς σε αυτή τη χώρα δεν υπάρχει στοιχειώδης εμπιστοσύνη, οπότε θέλουμε να "αντικειμενικοποιούμε" τα πάντα, δημιουργώντας άλλα προβλήματα (θα γράψω επ' αυτού προσεχώς)