Τετάρτη, 29 Ιουλίου 2015

Η τέχνη του οικονομικού πολέμου

Αν και εξηγείται, δεν παύω να εκπλήσσομαι όταν το βλέπω: ευφυείς άνθρωποι να παίρνουν κακές αποφάσεις. Ο κ. Βαρουφάκης, ειδικός στα στρατηγικά παίγνια, χειρίστηκε τις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές εξόχως βλαπτικά για τη χώρα: σε 25 δισ. ευρώ ανέρχεται το επιπλέον κόστος από τις συνέπειες της προσφυγής στο δημοψήφισμα, εκτιμά το ΔΝΤ! Ο κ. Τσίπρας, με τεράστια λαϊκή αποδοχή, διαχειρίστηκε την καθολική επιθυμία για παραμονή στην ευρωζώνη με ταυτόχρονο τερματισμό της λιτότητας λαϊκιστικά, δηλαδή αναπαράγοντας την επιθυμία, δίχως στρατηγική επεξεργασία.

Αν διέθεταν εκλεπτυσμένη στρατηγική σκέψη θα ενεργούσαν διαφορετικά. Θα γνώριζαν τι μπορούν να πετύχουν και τι όχι, σε ποια συγκυρία. «Θα νικήσει αυτός που ξέρει πότε να πολεμήσει και πότε να μην πολεμήσει» , λέει ο Σουν Τζου. Δυστυχώς, οι ηγέτες μας έμαθαν να συνθηματολογούν ή να ακκίζονται, όχι να σχεδιάζουν. Συνήθισαν να είναι ηγέτες των απερίσκεπτων υποσχέσεων, όχι των σκληρών επιλογών. 

Τρίτη, 14 Ιουλίου 2015

Greek-Eurozone crisis: Problem solved?

The third bail-out agreement between Greece and its creditors has averted, for the time being, a catastrophic outcome for Greece and a deeply traumatic one for the Eurozone - a Grexit. The agreement keeps Greece in the Euro but at great cost to the country, while having important implications for the Eurozone.

First, the agreement is yet another version of "extend and pretend". More help (mainly in the form of loans) is extended by creditors, while pretending that the Greek crisis is being addressed. What is still not conceded is that Greece cannot get itself out of its current plight without debt restructuring. Economic history shows that highly indebted countries cannot move forward without significant debt write-downs of the “classic” kind Chancellor Mrs. Merkel refuses to consider. Greek debt is simply too high for it to be paid back by an economy that has lost 25% of its GDP in the last five years and keeps shrinking. Austerity will continue and Greeks will see their incomes further reduced. Unemployment is unlikely to come down once recessionary measures, like the ones agreed, are enacted.

Δευτέρα, 13 Ιουλίου 2015

Το ευρώ συνεπάγεται θυσίες

Είναι ενδιαφέρον να διαβάζει κανείς το παρόν αναδρομικά. Έχει την ευκαιρία να εστιάζει στη διαδρομή που οδήγησε στην παρούσα κατάσταση - στις δυνατότητες που υπήρχαν, τα σημεία διακλάδωσης στη λήψη αποφάσεων, τις επιλογές που έγιναν. Η αναδρομική ανάγνωση διαυγάζει το πεδίο επιλογών της τρέχουσας δράσης.

Θυμάστε την υπεροπτική δήλωση του φρέσκου τότε υπουργού Οικονομικών κ. Βαρουφάκη στους New York Times (30/1/2015); «Δεν θέλουμε τα 7 δισ. ευρώ», είπε. «Θέλουμε να […] επανεξετάσουμε ολόκληρο το πρόγραμμα. Στόχος μας δεν είναι να πάρουμε την επόμενη δόση του δανείου». Κάτι τέτοιο, ανέφερε, θα ήταν απλώς μια μετάθεση του προβλήματος. Η στρατηγική του απέβλεπε σε αλλαγή «παραδείγματος» - να αναθεωρηθεί η λογική του προγράμματος διάσωσης, όχι απλά κάποιες πτυχές του. Όλες οι κινήσεις του κ. Βαρουφάκη περιστρέφονταν γύρω από αυτή τη στρατηγική επιλογή: να επιμείνει στην πολιτικοποίηση, όχι στην «τεχνικοποίηση» του ελληνικού προγράμματος διάσωσης. Γι αυτό ουσιαστικά ποτέ δεν έκανε «τεχνική» διαπραγμάτευση με τους δανειστές, επιδόθηκε κυρίως σε αλλαγές φραστικού-προπαγανδιστικού τύπου, και χρονοτρίβησε ελπίζοντας ότι ο φόβος των δανειστών για διάλυση της ευρωζώνης μετά από ένα Grexit, θα τους καθιστούσε ενδοτικούς στα ελληνικά αιτήματα.

Σάββατο, 11 Ιουλίου 2015

Half-truths in the Greek crisis conceal the big picture

If in war truth is the first casualty, in conflict half-truths are each side’s ammunition. Consider the recent debate on the Greek crisis in the European Parliament.

Closing his speech, Greek Prime Minister Tsipras referred to Sophocles’ classical tragedy Antigone. “I respect the EU laws”, he said, “but [Sophocles] taught us that there are moments when the supreme right is the right of the people”. Strictly speaking, it was not an accurate rendition of Antigone. The eponymous heroine referred to the “law of Gods” as being superior to the “laws of men”. But we get the Prime Minister’s point: respect for laws cannot be elevated as the supreme behavioral criterion in a conflict.

Τετάρτη, 8 Ιουλίου 2015

Eurozone - Brace for impact

Greece is on the way out of the eurozone and may be of the European Union. Trusting the Prime Minster Tsipras’ assurances, Greek voters overwhelmingly voted for two contradictory choices in last week’s referendum: against austerity and for Greek membership of the euro. However, the two parts of this mandate, rightly or wrongly, have turned out to be incompatible. Membership of the euro demands sacrifices (i.e. austerity and structural reform) for an uncompetitive economy operating in a badly designed single currency with no common fiscal policies, nor common political institutions. Excruciating austerity made the Greeks identify the euro with economic misery, while the political system and organized interests have either opposed or at best grudgingly accepted reforming a clientelist state and a protectionist economy.

Tsipras and Greek national pride

Greece are a proud nation. National pride has many sources, one of which is resistance to oppression. Indeed, one of the most positive-sounding words in Greek is ‘resistance’. Resistance against the Ottomans in the early 19th century, resistance against dictatorships, and resistance against the Nazis in the 1940s occupy a significant place in the national narrative of heroism. The Greek nation historically derives its self-wroth, when not from Plato and Aristotle, certainly from the battle against oppressors. It is not accidental, therefore, that calls for the ‘no’ vote in the recent referendum were couched in such a language: they were embedded in the long tradition of ‘OXI’ (NO) to the powerful and the mighty. Referring to the referendum, a regional newspaper in my hometown (Karpenisi) had as its main headline recently: “slavery or freedom”. Freedom was voting ‘no’, while slavery would be voting ‘yes’. Simplistic but powerful.

Τρίτη, 7 Ιουλίου 2015

After the referendum – Quo Vadis Greece?

The referendum result in Greece is a resounding victory for Prime Minister Tsipras. He undoubtedly commands huge popularity at home. By contrast, the political establishment that brought to Greece to bankruptcy has been utterly discredited. For many people, voting ‘yes’ was tantamount to condoning the practices of the political elite that brought the country to its knees. Little surprise, then, why they were not convinced by old-style politicians to vote ‘yes’. Amazingly, the ‘yes’ won in no region whatsoever!