Παρασκευή, 18 Ιανουαρίου 2008

Το ελληνικό Σουσουρλούκ


Στις 3 Νοεμβρίου 1996 στην περιοχή Σουσουρλούκ της Τουρκίας μια θωρακισμένη Μερσεντές σφηνώθηκε με ταχύτητα σε ένα φορτηγό. Στα συντρίμμια της βρέθηκαν όπλα, ναρκωτικά, εξοπλισμός υποκλοπών και, κυρίως, μια απροσδόκητη παρέα επιβατών: ο υποδιευθυντής Ασφαλείας της Κωνσταντινούπολης και πρώην διευθυντής ειδικών επιχειρήσεων στις Κουρδικές επαρχίες, η ερωμένη του, ένα στέλεχος των «Γκρίζων Λύκων», συνεργάτης των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών, καταζητούμενος από την Ιντερπόλ για εμπόριο ναρκωτικών, κι ένας βουλευτής (ο μόνος που επέζησε), αρχηγός δολοφονικής παρακρατικής ομάδας στις Κουρδικές επαρχίες, ο οποίος, φυσικά, μετά το ατύχημα, επικαλέσθηκε την βουλευτική του ασυλία! Οι αποκαλύψεις που ακολούθησαν ήταν συγκλονιστικές. Ήρθαν στην επιφάνεια οι διασυνδέσεις κράτους, πολιτικών, παρακράτους και μαφίας, και απετέλεσαν την αρχή του τέλους για τη κυβέρνηση Τσιλέρ.

Η υπόθεση Ζαχόπουλου μάλλον ωχριά μπροστά στο σκάνδαλο Σουσουρλούκ, αλλά, κατ’ αναλογίαν, φέρνει στην επιφάνεια την Ελλαδική παθογένεια: την άλωση του κρατικού μηχανισμού από «έμπιστους» των κυβερνώντων, την ευνοιοκρατική χρήση κρατικών κονδυλίων, τη συναλλαγή μεταξύ εκτελεστικής εξουσίας και μερίδας των ΜΜΕ, τη διαμεσολάβηση πολιτικών προσώπων για τη μη διεκπεραίωση κρατικών ελέγχων ή τη λήψη ευνοϊκών για ιδιωτικά συμφέροντα κρατικών αποφάσεων, την παραβίαση ανθρώπινων δικαιωμάτων από μερίδα των ΜΜΕ και, βεβαίως, σεξουαλικές περιπτύξεις έναντι ανταλλαγμάτων. Με δύο λόγια, ένα ερεβώδες κομματικό παρακράτος έρχεται στο φως. Μια απόπειρα αυτοκτονίας ενός μεσαίου πολιτικού-κρατικού στελέχους στάθηκε η αφορμή να σηκωθεί το χαλί και να αποκαλυφθεί η απίστευτη κοπριά που έχει συσσωρευτεί τα τελευταία τριάντα χρόνια στο δημόσιο βίο.

Η υπόθεση Ζαχόπουλου αποκαλύπτει, όπως ορθότατα παρατήρησε ο Αλέξης Παπαχελάς στην «Καθημερινή» (13/1/2008), μια χώρα χωρίς αρμούς. Το οικοδόμημα της Τρίτης Ελληνικής Δημοκρατίας δεν έχει γερά δοκάρια. Δεν θα ακούσετε αυτή τη διαπίστωση από τους συνωστιζόμενους κάθε Ιούλιο στον κήπο του Προεδρικού Μεγάρου, στη λεγόμενη Δεξίωση της Δημοκρατίας. Το Ελλαδικό πολιτικό κατεστημένο δεν ενοχλείται ιδιαίτερα αν ή χώρα δεν έχει ρωμαλέους δημόσιους θεσμούς, το αντίθετο μάλιστα. Αυτό που το ενδιαφέρει πρωτίστως είναι να μην απειλείται η δική του νομή της εξουσίας σε ποικίλα επίπεδα. Η πολιτική δεν είναι η αναζήτηση έλλογων λύσεων σε συλλογικά προβλήματα, αλλά μια άνευ αρχών διαδικασία απόκτησης ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος έναντι του αντιπάλου. Ένα τέτοιο πλεονέκτημα αποφέρει την πολιτική εξουσία και, άρα, ευκαιρίες για προσωπική ισχύ και πλουτισμό.

Ένα αυτιστικό πολιτικό σύστημα έρχεται στο φως, του οποίου η κύρια μέριμνα είναι απλώς η αναπαραγωγή του, όχι η υπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος. Η κόπρος του Αυγείου που τα σκάνδαλα των τελευταίων χρόνων αποκάλυψαν είναι τα περιττώματα των ανθρώπων μετά από ένα μεγάλο φαγοπότι – τη λαφυραγώγηση του κράτους.

Ένα αυτιστικό πολιτικό σύστημα συν-διαμορφώθηκε με ένα εξίσου αυτιστικό μιντιακό σύστημα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα λεγόμενα δελτία ειδήσεων των «οκτώ». Τα πολιτικά γεγονότα που αναφέρουν αφορούν καθ’ ολοκληρίαν στην «εσωτερική» παθολογία του πολιτικού συστήματος, όχι σε μείζονα θέματα δημόσιας πολιτικής. Οι «ειδήσεις» δεν είναι τόσο παρουσίαση γεγονότων, όσο στρατηγική διαχείριση τηλεοπτικού χρόνου για ιδιοτελή συμμετοχή στο πολιτικό «παιχνίδι». Οι πρωταγωνιστές των «ειδησεογραφικών» γεγονότων είναι, ενίοτε, οι ίδιοι οι εκφωνητές των ειδήσεων! Παράδειγμα; Εκφωνώντας τις «ειδήσεις», η κυρία Τρέμη αναφέρεται και στον εαυτό της – τι είπε στον ανακριτή, τι απαντά σε καταγγελίες ή υπονοούμενα εις βάρος της. Η τέλεια αυτοαναφορά έχει συντελεστεί. Το δελτίο ειδήσεων ως μέσον αυτοπαρουσίασης!

Ίσως η αυτιστική λειτουργία του πολιτικο-μιντιακού συμπλέγματος είναι το λογικό επακόλουθο μιας παθολογικά εσωστρεφούς χώρας, η οποία θεωρεί τον εαυτό της τον ομφαλό της γης. Κατ’ αναλογίαν, η πολιτικο-μιντιακή ελίτ της χώρας εκλαμβάνει τον εαυτό της ως τον ομφαλό του δημόσιου βίου. Ο αυτισμός γρήγορα καταλήγει σε αρρωστημένο ατομισμό, στο μέτρο που υποχωρεί ο υγιής επαγγελματισμός – η αναφορά σε υπερκείμενες αξίες, αρχές και κώδικες που συνιστούν τον τρόπο λειτουργίας ενός επαγγέλματος.

Βλέπουμε κυκλώματα εκβιαστών-δικηγόρων, αλλά δεν βλέπουμε το Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών να στηλιτεύει με αυστηρότητα αυτά τα φαινόμενα. Βλέπουμε τα κατακάθια της δημοσιογραφίας να δημοσιεύουν φωτογραφίες από τις ερωτικές στιγμές ενός ζευγαριού, αιτιολογώντας την πράξη τους αυτή ως «εύλογο δημοσιογραφικό ενδιαφέρον», ενώ η ΕΣΗΕΑ, δια στόματος του κακόμοιρου προέδρου της, ρίχνει το βάρος της στην προάσπιση των «θέσεων εργασίας» σε σκανδαλοθηρική εφημερίδα και κατασκευάζει εχθρούς («εκδοτικά συμφέροντα») για να μην αναδεχθεί τις επαγγελματικές ευθύνες της. Βλέπουμε έναν πολιτικο-κρατικό υπάλληλο να επικαλείται το δημοσιογραφικό απόρρητο και το ΔΣ της ΕΣΗΕΑ να τον καλεί εμμέσως να πράξει «κατά συνείδηση», αντί να τον επικρίνει ευθέως για την καπηλεία της έννοιας του δημοσιογραφικού απορρήτου. Όταν οι ίδιοι οι ταγοί των επαγγελμάτων δεν προστατεύουν το επάγγελμά τους, λογικό είναι να απισχνώνται εκείνες οι συλλογικές αξίες που συγκροτούν το επάγγελμα και να κυριαρχεί ο άνευ αρχών ατομισμός που βλέπουμε σήμερα γύρω μας. Ο Τριανταφυλλόπουλος και ο Αναστασιάδης είναι απλώς τα συμπτώματα.


Οπως στρώσαμε, κοιμόμαστε. Ένα διεφθαρμένο πελατειακό πολιτικό σύστημα δεν θα μπορούσε παρά να παραγάγει κόπρο. Αυτή μυρίζουμε σήμερα. Τουλάχιστον το σκάνδαλο Σουσουρλούκ οδήγησε την Τουρκία σε μεγάλες πολιτικές ανακατατάξεις. Θα μετατρέψουμε, άραγε, την απελπισία για τη συλλογική μας κατάντια σε δύναμη δημιουργίας;


6 σχόλια:

Λωτοφάγος είπε...

Καλησπέρα. Όχι, απαντώ στην τελευταία ερώτηση. Δεν έχουμε παράδοση στην ευαισθησία των πολιτικών μας. Τους φτύνεις και ισχυρίζονται ότι βρέχει. Λυπάμαι, είμαστε πιο πίσω κι από τους Τούρκους!

IdentityCafe είπε...

"Ίσως η αυτιστική λειτουργία του πολιτικο-μιντιακού συμπλέγματος είναι το λογικό επακόλουθο μιας παθολογικά εσωστρεφούς χώρας, η οποία θεωρεί τον εαυτό της τον ομφαλό της γης. Κατ’ αναλογίαν, η πολιτικο-μιντιακή ελίτ της χώρας εκλαμβάνει τον εαυτό της ως τον ομφαλό του δημόσιου βίου."

Η κατασταση που τοσο καυστικα και ευστοχα περιγραφετε ανηκει στη σφαιρα της ψυχιατρικης, προσωπικοτητες με εντελως παρανοικη αντιληψη του ρολου τους, της αξιας τους, της πραγματικοτητας γυρω τους...

ιωάννης μπριλάκις είπε...

κ. Τσούκα,
Παρατηρώ οτί είστε από τους καλύτερους παρουσιαστές προβλημάτων που έχω γνωρίσει, από μια χώρα που φημίζεται για την ενασχόληση των πολιτών της με την ανακάλυψη, ανάλυση και παρουσίαση των προβλημάτων. Όπως είπατε και πρόσφατα, "η κατανόηση των προϋποθέσεων της λύσης είναι τα δύο τρίτα της επιτυχίας".

Η δικιά μου παρατήρηση είναι το τελευταίο τρίτο είναι αυτό που ούτε εσείς, ούτε εγώ (δεν βγάζω την ουρά μου απέξω), αλλά ομοίως ούτε και οι περισσότεροι Έλληνες ασχολούνται. Ξέρουμε να "γκρινιάζουμε" με αναλύσεις επί αναλύσεων μεταξύ μας, ξέρουμε να παρουσιάζουμε την κοπριά όπως είναι, αλλά δεν καταλαβαίνουμε οτι αν κάνεις δεν ασχολείται με την πρόταση και επεξεργασία συγκεκριμένων προτάσεων/λύσεων (και εκεί είναι που θέλει πολύ συζήτηση) τότε τίποτα δεν θα λυθεί.
Θα μου πεις βέβαια ότι η επιβεβαίωση της βελτιστότητας και εφαρμοσιμότητας μιας λύσης είναι θέμα εμπεριστατομένων μελετών, και όχι ενός άρθρου ή ενός blog. Όμως η πρόταση των εναλλακτικών λύσεων επίλυσης (hypotheses) αλλά και η πρόγνωση των αποτελεσμάτων εφαρμογής της είναι ιδανικά θέματα συζήτησης σε μια χώρα όπου όλοι "κλαίμε τη μοίρα μας" αντί να κοιτάμε να ανακαλύψουμε λύσεις στα προβλήματά μας.

Χαρίδημος Τσούκας είπε...

αγαπητέ κ.Μπριλάκι,

σας ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια. Θίγετε ένα θέμα που με έχει απασχολήσει: τι προσπαθώ να κάνω με την αρθρογραφία μου; Η φιλοσοφία μου είναι μια παραλλαγή του χριστιανικού "αγάπα και κάνε ότι θες" και του Βιτγκενσταϊνικού αποφθέγματος "κοίταξε, μη σκέφτεσαι". Τα συγκεράζω τα δυο στο "κοίτα καθαρά και κάνε ότι θες". Θεωρώ ότι το κύριο μέλημα για έναν σκεπτόμενο πολίτη είναι να καθαρίζει την όρασή του, να μην παρασύρεται από ψευδαισθήσεις και ιδεολογήματα, έτσι ώστε να βλέπει καθαρά τα πράγματα. Από τη στιγμή που θα το καταφέρει αυτό, όλα τα άλλα ακολουθούν.

Με την αρθρογραφία μου, λοιπόν, προσπαθώ να συμβάλλω στη διαυγή κατανόηση των πολιτικών μας πραγμάτων και των υποθέσεων του δημοσίου βίου για τις οποίες έχω κάτι να πω. Πιστεύω ότι το πρόβλημά μας δεν είναι η σπάνις "λύσεων" και "προτάσεων". Ξέρουμε πολύ καλά τι πρέπει να κάνουμε σε πολλούς τομείς (εν πολλοίς μας το υποδεικνύουν και οι διεθνείς οργανισμοί) αλλά δεν το κάνουμε. Ξέρουμε καλά λ.χ. ότι το πελατειακό κράτος αποσαρθρώνει τη διοίκηση και δεν προστατεύει τα δημόσια αγαθά. Δεν είναι οι "λύσεις" που μας λείπουν αλλά η διαυγής κατανόηση και το θάρρος να προχωρήσουμε. Θεωρώ ότι αυτό που κυρίως πρέπει να κάνει ένας δημόσιος διανοούμενος είναι να αναλύει - να φωτίζει πλευρές των πραγμάτων που δεν τις πολυσκεφτόμαστε, να ανατέμνει μοτίβα (patterns) λόγου και συμπεριφορών που μας εγκλωβίζουν σε αναποτελεσματικές δράσεις.

Ανώνυμος είπε...

Δείτε το κι εσείς

http://patato151.blogspot.com/2008/01/10-dvd.html

Μη φοβάστε να ΠΕΙΤΕ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ!!!

greconik είπε...

Αφού κάναμε γαργάρα και την υπόθεση Κουκοδήμου μιλάμε ακόμη για Σουσουρλούκ;

Που είναι σήμερα η Τσιλέρ; Που είναι ο Γιλμάζ;
Και πού είναι σήμερα οι Καραμανλήδες; Οι Μητσοτάκηδες; Οι Παπανδρέου;

Ολοι αυτοί υπάρχουν η εξαφανίζονται με την ψήφο του λαού.

Ακόμα και οι Τούρκοι. Ακόμα και οι Τούρκοι ξύπνησαν πριν από μας.

Κακόμοιρη Ελλάδα...