Δίχως πολιτική αναγέννηση δεν σώζεται η χώρα

Να κάνουμε την οργή δύναμη δημιουργίας
 
Συνέντευξη του Χαρίδημου Κ. Τσούκα, υποψήφιου βουλευτή Ευρυτανίας με το Ποτάμι, στα «Ευρυτανικά Νέα» και τον «Ευρυτανικό Παλμό»

Ο Χ. Τσούκας υποψήφιος με το Ποτάμι στην Ευρυτανία

Αγαπητέ συμπολίτη,

Στις εθνικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου 2015, αποφάσισα να είμαι υποψήφιος στην Ευρυτανία με το Ποτάμι και ζητώ να με στηρίξεις με την ψήφο σου.

Ποιόν θα ψηφίσεις είναι δική σου υπόθεση. Δες τα βιογραφικά των υποψηφίων, ανάτρεξε στην προσωπική τους διαδρομή, διάβασε τι γράφουν, άκου πώς μιλάνε και βγάλε τα συμπεράσματά σου.

Από τη μεριά μου ένα πράγμα σου ζητώ: ό,τι κι αν αποφασίσεις, φέρε στο μυαλό σου τα παιδιά και τα εγγόνια σου. Τους κληροδοτείς μια χρεοκοπημένη χώρα και η χρεοκοπία δεν είναι φυσικό φαινόμενο, δεν είναι σεισμός ή τσουνάμι! Τη χρεοκοπία τη δημιουργήσαμε όλοι εμείς!

Αναρωτήσου σε τι χώρα θέλεις να ζουν τα παιδιά σου, τι κάνεις εσύ για να υπάρχει αυτή η χώρα, και τι θα κάνεις από ΄δω και πέρα. Προσπάθησε να απαντήσεις όσο πιο έντιμα μπορείς στα εξής:

• Τι θα μπορούσα εγώ, ο απλός άνθρωπος, να είχα κάνει διαφορετικά στο παρελθόν, ώστε να μη ζω τώρα σε μια πτωχευμένη χώρα;
• Τι μπορώ να κάνω τώρα για να ανακτήσω την αξιοπρέπειά μου (ηθικά και οικονομικά), αυτή που έχασα συντασσόμενος με τους φαύλους πολιτικάντηδες;
• Σε τι κοινωνία θέλω να ζήσουν τα παιδιά μου; Τι κάνω εγώ για να δω την κοινωνία που επιθυμώ;

Η ψήφος είναι προσωπική υπόθεση. Ρίχνοντας όμως αυτό το χαρτί στην κάλπη, δεν δηλώνουμε απλά μια προτίμηση, όπως κάνουμε ρίχνοντας ένα προϊόν στο καλάθι του σουπερμάρκετ. Ψηφίζοντας εκφράζουμε μια αντίληψη για τη ζωή μας.

• Μην αφήσεις αυτή την ευκαιρία να πάει χαμένη! Αν δεν κάνουμε τώρα το βήμα για να αλλάξουμε την πτωχευμένη χώρα μας, πότε θα το κάνουμε;
• Μη πεις, «μια ψήφος δεν θα κάνει τη διαφορά» ή «όλοι ίδιοι είναι». Η ψήφος δεν είναι μια μονάδα μόνο – έχει και ηθική βαρύτητα. Κάνοντας επιλογές με βάση τη συνείδησή μας (όχι το μικροσυμφέροντά μας) ανακτούμε τη χαμένη αξιοπρέπεια, αυτή που αναγκαστήκαμε να θυσιάσουμε στο παρελθόν.
• Αναζήτησε τους διαφορετικούς. Είτε το θέλεις, είτε όχι, η πολιτική καθορίζει τη ζωή σου. Τα τελευταία έξι χρόνια το έχεις διαπιστώσει. Μην αφήνεις τη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν τη ζωή σου και τη ζωή των παιδιών σου σε ιδιοτελείς πολιτικάντηδες, ανθρώπους του κομματικού σωλήνα και ανεύθυνους λαϊκιστές.
• Έχεις ευθύνη για την ποιότητα της ζωής σου. Η ζωή σου εξαρτάται από την ποιότητα της κοινωνίας στην οποία ζεις. Κάνε την επιλογή σου με λογισμό και συναίσθημα, αντικρίζοντας την πραγματικότητα που βιώνεις και οραματιζόμενος τη χώρα στην οποία θα ήθελες να ζεις.

Κάνε την οργή σου δύναμη δημιουργίας!

Αν όχι τώρα πότε;

Η ασυγχρονία οικονομίας και πολιτικής παράγει εντάσεις

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, αν γίνονταν εκλογές σήμερα, σε αρκετές χώρες της ΕΕ θα επικρατούσαν ακραίοι πολιτικοί σχηματισμοί. Από την Ελλάδα και την Ισπανία, μέχρι τη Γαλλία και τη Δανία, την πρωτιά θα διεκδικούσαν ριζοσπαστικά κόμματα των δύο άκρων του πολιτικού φάσματος. Ακόμα και σε χώρες όπου τα παραδοσιακά κόμματα είναι πρώτα (π.χ. Ιταλία, Σουηδία, Βρετανία), το ενδιαφέρον συγκεντρώνουν ταχέως αναπτυσσόμενα κόμματα διαμαρτυρίας. Κερματισμός και διαμαρτυρία περιγράφουν το ευρωπαϊκό πολιτικό τοπίο.

Η διαμαρτυρία συνδέεται με τον κερματισμό. Η οικονομική κρίση είτε φτωχοποιεί, είτε απειλεί το επίπεδο ζωής των ευρωπαίων πολιτών, παράγοντας διαμαρτυρία. Τα παραδοσιακά κόμματα αδυνατούν να την απορροφήσουν, εφόσον αποδεικνύονται ανίκανα να διαχειριστούν αποτελεσματικά την κρίση, ενώ η μακρόχρονη παραμονή τους στην εξουσία αφενός τα έχει φθείρει πολιτικά, αφετέρου οι «συστημικές» επιλογές τους τα έχουν αποξενώσει από τους ψηφοφόρους. Ως κόμματα εξουσίας είναι υποχρεωμένα να μεριμνούν για τη «σταθερότητα», η οποία τείνει να μετατρέπεται σε υπεράσπιση της οργανωμένης ακινησίας (γεγονός που τα φέρνει σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή ελίτ που ζητά «μεταρρυθμίσεις»), αδυνατώντας να εκφράσουν τα αισθήματα αβεβαιότητας ή απειλής που βιώνουν οι ψηφοφόροι τους. Το κενό καλύπτουν νεότευκτα ριζοσπαστικά κόμματα.

Δεν είναι μόνο η οικονομική κρίση αυτή που συμβάλλει στην ευρωπαϊκή δυσανεξία. Η παγκοσμιοποίηση διευκολύνει τη μαζική μετανάστευση. Η πλούσια και ασφαλής Ευρώπη είναι ο λογικός προορισμός για τους πρόσφυγες πολέμου ή οικονομικούς μετανάστες της βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής. Ο «έξω» κόσμος μεταφέρεται πλέον ταχύτατα στην «εσωτερική» πολιτική ζωή.

Στις κοινωνίες της άμεσης και διαρκούς επικοινωνίας, εντείνεται η αναστοχαστικότητα: υπάγουμε όλο και περισσότερο πρακτικές του δημόσιου βίου σε συνεχή διερώτηση υπό το φως νέων πληροφοριών γι’ αυτές τις πρακτικές. Η αυξανόμενη διαφάνεια του δημόσιου βίου δυνητικά διαβρώνει την ηθική νομιμοποίηση των «συστημικών» πολιτικών. Η περίπτωση Γιουνκέρ είναι χαρακτηριστική. Λίγο μετά αφότου ανέλαβε πρόεδρος της Κομισιόν, αποκαλύφθηκαν οι ιδιοτελείς φορολογικές πρακτικές του Λουξεμβούργου, του οποίου για πάνω από 20 χρόνια ο κ. Γιουνκέρ ήταν πρωθυπουργός. Ειδικές συμφωνίες με τράπεζες και πολυεθνικές κατέστησαν το Λουξεμβούργο φορολογικό παράδεισο, αποστερώντας την υπόλοιπη ΕΕ από φορολογικά έσοδα δισεκατομμυρίων. «Ο πρόεδρος της Κομισιόν μας λέει τι πρέπει να κάνουμε, ενώ κρατά τα λεφτά του σε φορολογικό παράδεισο», παρατήρησε σκωπτικά ο Πέπε Γκρίλο. Ποια ήταν η αντίδραση του ευρωπαϊκού κατεστημένου; Να προστατεύσουν τον κ. Γιουνκέρ! Δείτε την αλληλόδραση: το «σύστημα» προστατεύει τους εκλεκτούς του στο όνομα της σταθερότητας, ενδυναμώνοντας έτσι τους λαϊκιστές, οι οποίοι κεφαλαιοποιούν και συγχρόνως μορφοποιούν με το δικό τους λεξιλόγιο την ευρύτερη λαϊκή δυσαρέσκεια. Τα «σύστημα» δημιουργεί τους αντιπάλους του.

Τα πράγματα είναι χειρότερα στην ευρωζώνη. Η ασυγχρονία της (ευρωπαϊκής) οικονομίας και της (εθνικής) πολιτικής παράγει διαρκώς εντάσεις. Οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης δεν ελέγχουν τη νομισματική και δημοσιονομική πολιτική. Αυτό σημαίνει ότι η οικονομική ζωή των πολιτών μιας χώρας επηρεάζεται από αποφάσεις τις οποίες αδυνατεί να επηρεάσει ουσιαστικά η πολιτική κοινότητα - το εθνικό πολιτικό σύστημα. Αυτή η εξέλιξη αδυνατίζει τη δημοκρατία ως το πολίτευμα με το οποίο «ρυθμίζουμε τη συλλογική αβεβαιότητα» (κατά τη έκφραση του Κ. Καστοριάδη), παράγοντας αδιαφορία και/ή «αντισυστημικές» διαμαρτυρίες. Η ενίσχυση των λαϊκιστικών κομμάτων είναι η απέλπιδα προσπάθεια του αδύναμου πολίτη να ελέγξει τη μοίρα του. Όταν το πεδίο της πολιτικής συρρικνώνεται, το έλλογο στοιχείο ατονεί, οι εύκολες «λύσεις» των λαϊκιστών καθίστανται ευλογοφανείς και η τάση θυμωμένης ιδιώτευσης εντείνεται.

Η περίπτωση της Ελλάδας είναι χαρακτηριστική. Η χρεοκοπία και η συνακόλουθη διεθνής οικονομική επιτήρηση έχουν επιφέρει ουσιώδη μείωση της εθνικής κυριαρχίας. Ό,τι πολιτικές επιλογές κι αν κάνουν οι ψηφοφόροι, θα είναι ατελέσφορες, εφόσον οι ισχυροί (η Γερμανία) εμμένουν στις απόψεις τους. Το ελληνικό χρέος δεν είναι βιώσιμο, αλλά η ρύθμισή του εξαρτάται από την καλοσύνη των ξένων. Η γερμανική εμμονή στη λιτότητα και την άκαμπτη δημοσιονομική πειθαρχία είναι απίθανο να μεταβληθεί ουσιωδώς. Πρώτον διότι έχει ήδη αποτυπωθεί σε αποφάσεις που έχουν καταστεί προβεβλημένα σημεία αναφοράς, δεύτερον διότι οι ευρωπαίοι πολιτικοί λογοδοτούν σε εθνικά ακροατήρια με διαφορετικές αντιλήψεις και προτεραιότητες το καθένα, και τρίτον διότι οι «βόρειοι» εμφορούνται από οριενταλιστικά στερεότυπα για τους «νότιους», τα οποία, ειδικά στην περίπτωση της Ελλάδας, οι εγχώριοι πολιτικάντηδες κάνουν ό,τι μπορούν για να επιβεβαιώσουν.

Τι μέλλει γενέσθαι; Η ασυγχρονία οικονομίας και πολιτικής στην ευρωζώνη αποτελεί δομικό παράγοντα παραγωγής εντάσεων. Όσο η ΕΕ λειτουργεί λιγότερο ως πολιτική «κοινότητα» και περισσότερο ως μηχανισμός επιβολής αποφάσεων των ισχυρών, τόσο θα τροφοδοτείται ο πολιτικός ριζοσπαστισμός στις χώρες που πλήττονται οικονομικά. Ηγέτες ισχυρών χωρών με ευρωπαϊκό όραμα και στοιχειώδη αυτο-θυσιαστική διάθεση είναι απίθανο να υπάρξουν. Για τους ρασιοναλιστές (είτε αφελείς ουτοπιστές, είτε απολιτικοί τεχνοκράτες, είτε ιδιοτελείς πολιτικοί) αυτά είναι προβλήματα που λύνονται με διαπραγματεύσεις «λογικών» ανθρώπων. Για όσους εμφορούνται από μια Θουκιδίδεια αντίληψη της πολιτικής, οι δομικές εντάσεις λύνονται με μείζονες κρίσεις. Ο πόλεμος δεν αποτελεί πλέον ρεαλιστική επιλογή στην Ευρώπη. Η διάσπαση της ευρωζώνης, όμως, είναι υπαρκτή επιλογή, όχι απαραίτητα εμπρόθετη. Η πολιτική δεν παράγει πάντοτε «λογικές» αποφάσεις.

Θεσμοί και Μαυρογιαλούροι: Με τέτοιους πολιτικούς η Ελλάδα είναι καταδικασμένη

Το έγραψε επιγραμματικά ο σοφός αυτοκράτορας Μάρκος Αυρήλιος. Το παραφράζω ελαφρώς για την περίσταση : «Μη σπαταλάς άλλο χρόνο να κουβεντιάζεις το πως πρέπει να είναι ένας καλός ηγέτης. Γίνε ένας» . Με άλλα λόγια, μη λες τι πρέπει να γίνει, κάντο. Μην επισημαίνεις, πράξε.

Είπε τις προάλλες ο υπουργός Οικονομικών κ. Χαρδούβελης. «Η ευρωζώνη μας έχει στηρίξει αλλά είναι σταθερή στη θέση ότι κι εμείς πρέπει να είμαστε συνεπείς στις υποσχέσεις μας. […] Δική μας δουλειά είναι πως θα φτιάξουμε θεσμούς. Το οφείλουμε στα παιδιά μας» . Σωστά λόγια. Αλλά μόνο λόγια….

Το προνόμιο όποιου ασκεί έλλογη εξουσία είναι ότι τα λόγια του δεν είναι όπως αυτά των άλλων ανθρώπων – έχουν αυξημένη ισχύ, παράγουν αποτελέσματα. Αν, λοιπόν, δική μας δουλειά είναι να φτιάξουμε θεσμούς, γιατί δεν τους φτιάχνουμε; Γιατί μιλάνε οι πολιτικοί μας για το τι πρέπει να κάνουμε, αλλά δεν το κάνουν; Ακόμη χειρότερα: γιατί ενίοτε επισημαίνουν τα σωστά, αλλά πράττουν τα εσφαλμένα;

Υπερβάλλω; Έχω πολλά παραδείγματα, θα αρκεστώ σε ένα. Πρόσφατο σχέδιο νόμου του ΥΠΕΚΑ για την εισφορά γης και τις απαλλοτριώσεις (*), συνιστά, σύμφωνα με τον κ. Καραβέλλα, γενικό διευθυντή της WWF Ελλάς, «ένα αδιανόητα ρουσφετολογικό μνημείο κακονομίας και καταβαράθρωσης κάθε έννοιας δικαίου» . Νομιμοποιεί περιβαλλοντικές παρανομίες και επιβραβεύει καταπατήσεις γης. «Φυτεμένες ελιές σε καμένη δασική γη θα αποκτήσουν βούλα νομιμότητας» (ο.π.). Αναδασωτέες εκτάσεις θα αποχαρακτηρίζονται αν, εντός πέντε ετών, αποδεικνύεται ότι είναι «ανέφικτη» η αναδάσωσή τους!

Πριν από λίγες μέρες οι βο(υ)λευτές κκ. Θ. Μπούρας, Γ. Βλάχος και Β. Οικονόμου κατέθεσαν τροπολογία στη Βουλή να ανασταλεί η ισχύς επιβληθέντων προστίμων, καθώς και η εκτέλεση κατεδαφίσεων αυθαιρέτων, μέχρις ότου ολοκληρωθούν οι δασικοί χάρτες. Σημειώστε ότι οι τελευταίοι συντάσσονται με ρυθμό χελώνας (μόνο το 1% έχει κυρωθεί), ενώ με το σχέδιο νόμου του ΥΠΕΚΑ θα μπορούν να αλλάζουν, απεικονίζοντας όχι τα αρχικά δάση αλλά την πραγματικότητα που δημιούργησαν οι καταπατητές!

Προσέξτε την εμετικά υποκριτική ρητορική των βλαχοπολιτικών: η τροπολογία τους «έχει ως σκοπό» , λένε, «τη δημιουργία ασφάλειας δικαίου για τους διοικούμενους και τη διατήρηση της αρχής της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικουμένων προς την Διοίκηση» . Δεν φτάνει που επιβραβεύουν την παρανομία, μας δουλεύουν κι από πάνω! Η υποκρισία (το δούλεμα) είναι απαραίτητο στοιχείο συγκάλυψης της ποταπότητας: η υψηλόφρων ρητορική επενδύει λεκτικά τη χυδαία πράξη για να της προσδώσει ηθική νομιμοποίηση.

Πρέπει να ομολογήσω ότι ο κ. Θανάσης Μπούρας, ως βο(υ)λευτής (και μάλιστα γραμματέας της κοινοβουλευτικής ομάδας της ΝΔ) και πρώην νομάρχης στο Υπόλοιπο Αττικής (αυτής της τεράστιας αυθαιρετούπολης) γνωρίζει το θέμα άριστα. Σε εκπομπή του κ. Ευαγγελάτου στον «Αντένα», πριν από λίγα χρόνια, είχε αποκαλυφθεί, με οπτικά-ηχητικά ντοκουμέντα, η υπόσχεση του βο(υ)λευτή σε δημοσιογράφο που υποδυόταν έναν αυθαίρετο οικιστή ότι θα προσπαθήσει να αποχαρακτηριστεί η καμένη (στην πυρκαγιά του 2005) δασική έκταση στην Αγία Κυριακή των Σπάτων. Πρέπει να το αναγνωρίσουμε: οι άνθρωποι τουλάχιστον είναι συνεπείς: κάνουν ότι έκαναν πάντοτε! Πάνω από εκατό τροπολογίες κατατέθηκαν (και οι περισσότερες ψηφίστηκαν) στη Βουλή, από τη στιγμή που οι πολιτικάντηδες οσμίστηκαν πρόωρες εκλογές. Έχουν εκκρεμότητες να τακτοποιήσουν…

Πώς δημιουργούνται οι (έλλογοι) θεσμοί; Οι θεσμοί αναπτύσσονται σε έναν βιότοπο αξιών. Οι αξίες εμπεδώνονται με ελέγχους, κυρώσεις, κίνητρα, και υποδειγματικές συμπεριφορές των ιθυνόντων. Η εμπέδωση των αξιών παράγει επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές, οι οποίες καθίστανται ρουτινώδεις και θεωρούνται αυτονόητες. Ο θεσμός είναι η επικράτεια του αυτονόητου: ο νόμος εφαρμόζεται, ο βουλευτής μεριμνά για το δημόσιο συμφέρον, οι πολίτες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου, οι παρανομούντες διώκονται, κοκ. Σημαντικό: η δημιουργία έλλογων θεσμών απαιτεί οι ιθύνοντες να πράττουν τα δέοντα (η σχέση κυβερνώντων-κυβερνωμένων είναι ασύμμετρη), αφού έτσι τίθενται σε κίνηση οι μηχανισμοί εμπέδωσης των αξιών. Δεν θα περίμενα ο συλλογισμός αυτός να γίνει κατανοητός από τους εγχώριους πολιτικάντηδες κι αυτό είναι το δραματικό έλλειμμα πολιτικής ηγεσίας της χώρας.

Όσο εμείς είμαστε ανίκανοι να «φτιάξουμε θεσμούς» , θα είμαστε το πλησιέστερο ενός «αποτυχημένου κράτους» στην Ευρώπη και τους θεσμούς θα μας τους επιβάλουν οι ισχυροί ξένοι, όπως συμβαίνει τώρα επιλεκτικά και εξευτελιστικά. Το 1893 ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης έγραφε: «[…] Θα έλεγέ τις ότι η χώρα αύτη ηλευθερώθη επίτηδες διά ν’ αποδειχθή ότι δεν ήτο ικανή προς αυτοδιοίκησιν. […]». Η Ελλάδα του 21ου αιώνα είναι ακόμα καθηλωμένη στους εθισμούς του 19ου. Ως πότε;

(*) Μετά την πληθώρα αντιδράσεων, επίμαχες διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορούν στην αναδάσωση αποσύρθηκαν για να επανέλθουν – μην αμφιβάλλετε …- εν ευθέτω χρόνω.

Το κράτος-λάφυρο ζει και βασιλεύει

Θυμηθήκαμε την ύπαρξή τους όταν παραιτήθηκαν! Φέραμε ξανά στο μυαλό μας ότι, ακόμα και τώρα, στην εποχή της χρεοκοπίας, το κράτος παραμένει το λάφυρο της κομματοκρατίας. Ένδεκα, μέχρι στιγμής, γενικοί γραμματείς υπουργείων ή επικεφαλής δημοσίων οργανισμών ανακοίνωσαν τις παραιτήσεις τους για να πολιτευθούν στις προσεχείς εκλογές.

Δύο απλά ερωτήματα:

(α) όταν τα επιτελικά στελέχη του κράτους έρχονται και φεύγουν για πολιτικούς λόγους, πώς θα αποκτήσει συνέχεια, συνοχή, θεσμική μνήμη και θεσμικά αντίβαρα η διοίκηση;

(β) όταν ένας εκλεκτός της κομματοκρατίας, ο οποίος επελέγη με «κλειστές» και μη αξιοκρατικές διαδικασίες, διαχειρίζεται δημόσιους πόρους, γιατί να υποθέσουμε ότι οι υπηρεσιακές επιλογές του δεν εμφορούνταν είτε από τις επιθυμίες των πολιτικών του προϊσταμένων, είτε από τη δική του επιθυμία να επανεκλεγεί;

Το πρώτο ερώτημα αποτυπώνει την έλλειψη θεσμικής μνήμης και θεσμικών αντιβάρων στη διοίκηση. Το δεύτερο τη χρόνια καχυποψία με την οποία οι πολίτες περιβάλλουν το κράτος και τους πολιτικούς.

Η λύση ξέρουμε πια είναι: το κομματικά ανεξάρτητο κράτος. Γιατί δεν την υιοθετούμε; Μα πώς θα σιτίζουν τα παλιά κόμματα τους κομματικούς στρατούς και επιτελάρχες τους; Δεν είναι δουλειά των δανειστών να μας υποδείξουν τι θα κάνουμε. Επιπλέον, θα ήταν εξευτελιστικό. Η ευθύνη είναι καθαρά δική μας. Ας κάνουμε την αρχή, παραμερίζοντας τα παλιά κόμματα της χρεοκοπίας.

Η προστασία της φαυλότητας

Δεν είναι ευχάριστο αλλά πρέπει να το παραδεχθούμε: το κυριότερο πρόβλημα της χώρας είναι ο τρόπος του χειριζόμαστε τα προβλήματά μας (μετα-πρόβλημα). Ο τρόπος που χειριζόμαστε τα επίμαχα προβλήματα δημόσιας πολιτικής ενεργοποιεί, σχεδόν αυτόματα, το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναζητούμε λύσεις. Ποια είναι τα διακριτά γνωρίσματα αυτού του τρόπου;

Πρώτον, επίμαχα θέματα δημόσιας πολιτικής γρήγορα μετατρέπονται σε πολωτικές συγκρούσεις για τα θεμελιώδη. Σε αντίθεση με τις ώριμες δημοκρατίες, σε μας ελάχιστα πράγματα θεωρούνται αυτονόητα. Δεύτερον, επιμέρους θέματα αναδεικνύονται εύκολα σε μείζονα πολιτικά ζητήματα. Και τρίτον, επίμαχα θέματα δημόσιας πολιτικής αποσπώνται από το στενό πεδίο τους και εξελίσσονται σε ένα ευρύτερο πρόβλημα σεβασμού της έννομης τάξης. Να το πω διαφορετικά: ένα επίμαχο θέμα δημόσιας πολιτικής σύντομα καθίσταται αντικείμενο πολωτικής κομματικής σύγκρουσης, στην οποία οι εμπλεκόμενοι, για να κερδίσουν πόντους, βλέπουν μόνο αυτό που τους συμφέρει να δουν, ενώ, συγχρόνως, η κλιμάκωση της σύγκρουσης ξεφεύγει από τις αυτονόητες αξίες του κράτους δικαίου.

Δείτε τη διαμάχη που έχει ξεσπάσει για το θέμα του επανελέγχου της μετατροπής των συμβάσεων δημοσίων υπαλλήλων από ορισμένου σε αορίστου χρόνου, καθώς και για το θέμα της αξιολόγησης του δημοσιοϋπαλληλικού προσωπικού. Θα την καταλάβουμε επαρκώς μόνο αν δούμε τη μεγάλη εικόνα. Ποια είναι αυτή; Το ελληνικό μετα-πρόβλημα: η καιροσκοπική μεροληψία, η ανυπαρξία αυτονόητων αξιών, η μικροκομματική διαχείριση προβλημάτων.

Ο επανέλεγχος είναι επιβεβλημένος, ισχυρίζεται ο υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης κ. Μητσοτάκης, διότι «υπάρχουν στοιχεία για λαθροχειρίες. [Πασχίζουμε] να αποκαταστήσουμε επιτέλους στη χώρα μας κανόνες νομιμότητας». Ο έλεγχος των συμβάσεων έγινε ήδη από το ΑΣΕΠ, αντιτείνει η περιφερειάρχης Αττικής κυρία Δούρου. Ο επανέλεγχος του υπουργείου στοχεύει στον «επανακαθορισμό των κριτηρίων των συμβάσεων», προκειμένου να επιτευχθεί ο μνημονιακός στόχος των 6500 απολύσεων.

Δείτε τη συμπληρωματικότητα των δύο αντιπάλων: ο καθένας βλέπει αυτό που θέλει να δει! Η νομιμότητα για τον κ. Μητσοτάκη είναι μόνο θέμα ανακάλυψης πλαστών δικαιολογητικών: «είναι αυτονόητο πως όποιος μπήκε παράνομα στο Δημόσιο πρέπει να απομακρυνθεί». Σωστά. Πλην όμως, οι φαύλοι πολιτικοί που διόρισαν τους «πελάτες» τους στο Δημόσιο δεν πρέπει να απομακρυνθούν; Με άλλα λόγια, ο κ. Μητσοτάκης επιλέγει να μη δει το άλλο μισό της εικόνας: το πελατειακό κράτος, στη λειτουργία του οποίου το κόμμα του και η οικογένειά του διέπρεψαν, παραβίαζε συστηματικά, για δεκαετίες, τη συνταγματική νομιμότητα. Τι κάνουν, λοιπόν, τώρα τα δύο κυβερνητικά κόμματα προκειμένου να επανορθώσουν για την εγνωσμένη φαυλότητά τους; Τιμώρησαν, μήπως, πολιτικά-συμβολικά τους ρουσφετολόγους πολιτικούς που χρησιμοποίησαν τη νόμιμη εξουσία με φαύλο τρόπο; Μα, αν το έκαναν, θα αυτοκαταργούνταν. Ο Σαμαράς διόρισε όλη τη Μεσσηνία στο Μουσείο της Ακρόπολης! Η Μπακογιάννη και ο πατέρας της αναδείχθηκαν σε πρωταθλητές του ρουσφετιού! Όσο για το Βενιζέλο, καλύτερα να μη μιλάμε: η νομοθετική κοπτοραπτική στην υπηρεσία οργανωμένων συμφερόντων, αλλά και ο κατάπτυστος νόμος περί (δήθεν) ευθύνης υπουργών είναι δικά του έργα. Με ένα τέτοιο βεβαρημένο ιστορικό, οι πολιτικοί των κομμάτων της φαυλότητας επιλέγουν να δουν μόνο το τμήμα της εικόνας πους τους συμφέρει! Δακτυλοδεικτούν τον απατεωνίσκο δημόσιο υπάλληλο, στις άνομες ορέξεις του οποίου όχι μόνο ενέδωσαν αλλά ενεργά συνέπραξαν και καλλιέργησαν, αποσιωπώντας το δικό τους καθοριστικό ρόλο στην αναπαραγωγή της φαυλότητας.

Δείτε τώρα την κυρία Δούρου και τους λαϊκιστές ομοϊδεάτες της. «Εσείς είστε παράνομοι», λέει η κυρία Δούρου. «Ξεχαρβαλώσατε το Δημόσιο με μαζικές, ρουσφετολογικές προσλήψεις». Οι αντιμνημονιακοί λαϊκιστές ομολογούν εμμέσως ότι πιθανόν έχουν γίνει παρατυπίες στη μετατροπή συμβάσεων (έστω κι αν δεν τις εντόπισε το ΑΣΕΠ), αλλά επιλέγουν να το αποσιωπήσουν – προέχει ο αντιμνημονιακός αγώνας! Στην ηθελημένη τύφλωση των ρουσφετολόγων πολιτικών απαντούν με τη δική τους αυτο-τύφλωση: κλείνουν τα μάτια στις όποιες παρανομίες. Οι μεν προστατεύουν πολιτικά τους φαύλους πολιτικούς, οι δε προστατεύουν διοικητικά τους φαύλους υπαλλήλους. Ο καθένας με τι ιδεοληψίες του και τα συμφέροντά του!

Παρόμοιο μοτίβο αναδεικνύεται και στο θέμα της αξιολόγησης. Η αξιολόγηση είναι απαραίτητη για την αναβάθμιση του Δημοσίου, λέει η ηγεσία του υπουργείου, «δεν συνδέεται με απολύσεις». «Η δήθεν αξιολόγησή σας στοχεύει στις απολύσεις χιλιάδων εργαζομένων», λέει η κυρία Δούρου. Δείτε τώρα τη μεγάλη εικόνα: τι είδους αξιολόγηση είναι αυτή, τη στιγμή που δεν υπάρχουν περιγραφές θέσεων εργασίας, ούτε εξατομικευμένη στοχοθεσία, ούτε κριτήρια απόδοσης; Γιατί να γίνουν πιστευτές οι διακηρύξεις υπουργών των οποίων τα κόμματα (και ιδιαίτερα οι αρχηγοί τους) συστηματικά αθετούν τις υποσχέσεις τους; Αντιστοίχως: σε τι είδους αξιολόγηση πιστεύει η κυρία Δούρου και το κόμμα της (έτσι λένε), όταν συστηματικά αρνούνται, με σοφιστείες, τις συνέπειες της αξιολόγησης για τους αν-άξιους; Πώς υπερασπίζεται τη νομιμότητα η περιφερειάρχης, την οποία ορκίστηκε να υπηρετεί, αρνούμενη να εφαρμόσει το νόμο;

Πώς επιλύεται το ελληνικό μετα-πρόβλημα; Με την αναγνώρισή του ως τέτοιου και, συνακόλουθα, την ανάληψη δράσεων που θα στοχεύουν στον αυτο-περιορισμό των εμπλεκομένων. Όποιος θέλει να επιφέρει ριζικές αλλαγές ξεκινά διορθώνοντας τα δικά του στραβά – μόνο έτσι πείθει και αρχίζει να κερδίζει την εμπιστοσύνη. Όποιος, αντίστοιχα, φιλοδοξεί να κυβερνήσει υπεύθυνα, αντιπολιτεύεται με αρχές και προοπτική: απαλλάσσεται από τα δικά του βαρίδια και αναλαμβάνει αξιόπιστες δεσμεύσεις. Και στις δύο περιπτώσεις, το δύσκολο δεν είναι να σκεφτείς την επόμενη κίνηση στο υπάρχον παιχνίδι, αλλά να αλλάξεις τα ίδιο το παιχνίδι. Κάτι τέτοιο, όμως, αποδεικνύεται σχεδόν αδύνατον για πολιτικάντηδες - κάθε χρώματος.